Gepubliceerd door: Dutch Romanian Network Gepubliceerd op: Wednesday 17 June 2009, 15:06

Een nieuw begin biedt altijd, net als een gepland einde, een uitstekende gelegenheid voor reflectie. Persoonlijk kan ik me moeilijk onthouden van enkele opmerkingen over het doel dat dit blad naar mijn mening zou moeten nastreven.

Ik ben me er degelijk van bewust dat voor veel abonnees Roemenië nog altijd een bepaalde status geniet die eerder verbonden is met hulpverlening in de brede zin van het woord. Daardoor ligt het voor de hand dat een blad zoals het Roemenië Magazine in eerste instantie over dit soort activiteiten zou berichten om daarmee de goedwillende en enthousiaste vrijwilligers van de nodige informatie zou voorzien. Dit zou uiteraard een legitieme keuze zijn en ter ondersteuning ervan zouden veel argumenten genoemd kunnen worden.

Volgens mijn eigen perceptie dreigt deze stelling echter zijn alledaagse relevantie te verliezen. Ik wil hiermee geenszins beweren dat humanitaire hulp aan Roemenië niet langer nodig is. Verre van dat, al was het maar als we denken aan het recente geval van een oude vrouw op het Roemeense platteland, over wie werd bericht dat ze een pensioen van welgeteld twee lei (zo’n € 0,50) per maand geniet. Zij vormt zeer zeker geen uitzondering en dat wordt bewezen door het gemak waarmee de ijver van de Roemeense media om andere vergelijkbare gevallen te ontdekken, wordt beloond. Met andere woorden: aan schrijnende gevallen geen gebrek. De lijst van noodlijdende mensen in Roemenië is helaas nog altijd zeer lang. Te lang, zou je kunnen stellen, want bittere armoede en doffe sociale ellende zouden eigenlijk niet langer tot de dagelijkse werkelijkheid in dat land dienen te behoren. Dat er mensen in Nederland en elders bereid zijn om hulp te bieden, kan niet anders dan als lofwaardig beschouwd worden, ik zeg dat onvoorwaardelijk en zonder daarbij hun beweegredenen en de gronden waarop zij deze hulp bieden, ter discussie te stellen. Een ogenschijnlijk klein probleem komt echter om de hoek kijken als het gaat om de kennis van deze mensen met betrekking tot het land en de samenleving waarbinnen zij zo enthousiast bezig zijn.

Kort gezegd komt het erop neer dat de door hen opgedane indrukken en ervaringen hun algehele kijk op de Roemeense samenleving sterk kunnen beïnvloeden. Hierdoor is de kans groot dat de heersende vooroordelen en stereotypen nog verder gevoed en versterkt worden, hetgeen eerder ten nadele van de mensen uitpakt die juist geholpen hadden moeten worden, althans in beginsel. Dat is juist wat ik – en hopelijk ook anderen samen met mij – middels dit blad en op verschillende andere wegen trachten recht te zetten, want degenen die Roemenië een warm hart toedragen moeten hoe dan ook af van een paternalistische houding ten opzichte van dit land. Liefdadigheid is menselijk, edelmoedig en siert de mensen die haar bedrijven, maar kan leiden tot betutteling, minachting en in het uiterste geval tot uitbuiting onder mensonwaardige omstandigheden. Anders gezegd: zolang wij Roemenië als een arm land in de marge van de EU blijven beschouwen, zullen de Roemenen voor een habbekrats te huur zijn op de Europese arbeidsmarkt. Daardoor zal armoede op grote schaal blijven bestaan, maar intussen zullen zij het doelwit zijn van nationalisten en andere politieke opportunisten in sommige EU-landen die hen– door hun vermeende oneerlijke concurrentie – zien als mogelijke vijanden van de hardwerkende autochtone werknemers.

Ik denk dat de recent onthulde gevallen van wantoestanden ten aanzien van Roemeense arbeidskrachten in Nederland voldoende bewijs leveren voor mijn betoog. De heersende economische crisis zorgt voor een versnelde verslechtering van de algemene opvattingen met betrekking tot de minder bedeelde leden van de Europese Unie. Al met al durf ik volmondig te beweren dat we de Nederlandse publieke opinie eerder een dienst zullen bewijzen door evenwichtig, veelzijdig en hopelijk deskundig commentaar op gebeurtenissen in Roemenië te leveren dan door een gesloten, naar binnen gekeerde houding aan te nemen. Eenzijdige berichtgeving uitsluitend over eigen humanitaire acties, hoe waarvol zij ook zijn, is op lange duur een doodlopende weg.

Tekst: Dr. Dorin Perie – Docent Universiteit van Amsterdam

Deze tekst zal als volledig artikel in de volgende editie van Roemenië Magazine te vinden zijn.