Gepubliceerd door: Dutch Romanian Network Gepubliceerd op: Thursday 30 July 2009, 14:26

Cultuur is nodig voor dialoog en dialoog is een noodzaak voor cultuur. Landen, regio’s, volken en gemeenschappen zijn onderling verbonden en wederzijds afhankelijk. We kunnen ons in deze tijd niet meer afsluiten voor elkaar. Culturele uitwisseling draagt bij aan wederzijds begrip tussen verschillende samenlevingen en bevolkingsgroepen. Uitwisseling met andere culturen en of vakgebieden is een verrijking van ons eigen bestaan en nieuwe kunstuitingen en bedrijfstakken inspireren en vergroten onze kennis.

Het is boeiend om eens naar het begrip cultuur te kijken en ons de vraag te stellen wat is dat eigenlijk? De meeste mensen denken meteen aan kunst en muziek. Cultuur is een generalisatie die de afspiegeling van een tijdsbeeld weergeeft met de middelen die we inzetten om dit tijdsbeeld vorm te geven. Cultuur is archetypisch voor een bevolkingsgroep of land. Hoe wij uiten wie we zijn, hoe we denken en voelen gesteund op onze tradities. Hier ontstaat dan ook meteen de vraag hoe gaan we met onze cultuur om? In de meeste landen is een cultuurbeleid gevormd waarbij top down wordt vastgelegd wat cultuur is en wie daar in meespeelt en eventuele subsidiegelden mag binnenhalen om volgens de richtlijn projecten te starten.

Het onredelijke van deze structuur duwt ons in een vreemde realiteit. De individuele kunstenaar die in staat is onze samenleving op een bijzondere wijze te representeren kan niet zichtbaar worden wanneer hij niet in die structuur past of niet wordt getolereerd. Het mooiste voorbeeld zijn vele (natuurlijk niet alle) vast aangestelde orkestmusici die als ambtenaren hun dienst draaien en naast de verplichte repetitietijd hun instrument niet meer aanraken en zich niet meer verder bekwamen en of inzetten voor het hogere doel. Naar deze zwaar gesubsidieerde instanties vloeien miljoenen euro’s per jaar. Daar staat tegenover dat de individuele musicus, die vaak met passie naar nieuwe expressiemogelijkheden zoekt en vele vernieuwende ideeën heeft, geen schijn van kans maakt. Een budget van 0 euro’s tot zijn beschikking heeft en leeft op de rand van existentie.

Naar mijn mening zijn het de ondernemers die een superieure rol kunnen spelen. Zij zijn degenen die de economie van een land draaiende houden en daarmee deels het maatschappelijk beeld bepalen. De ondernemer die zich hiervan bewust is, kan vice versa ook opnieuw weer gebruik maken van de mogelijkheden die voor hem open komen te liggen door die maatschappelijke betrokkenheid en zelfs mee bepalen hoe bijvoorbeeld Nederland dat tenslotte zijn werkgebied is - cultureel zichtbaar is.

De voeling met de cultuur van een land geeft ook voeling met zijn klanten, werknemers etc. Het is jammer dat zowel de cultuurmaker als de ondernemer vaak de ondernemer alleen zien als een middel om financiële bijdrage te verkrijgen of te leveren. Ik zie dat anders, de ondernemers en de bedrijven zijn noodzakelijk om tot cultuur en uitingen daarvan te komen. We kunnen onze cultuur niet verder ontwikkelen indien we dat blijven doen via vastgestelde structuren waarbij een enkeling het voor het zeggen heeft en bepaalt wat wel en niet cultureel interessant is. Hoe vaak heb ik al niet van deze top moeten horen - dat Roemenië cultureel niet noodzakelijk is. Ik vraag me dan af of ze wel begrijpen waar het om gaat. Eigenlijk is niets en alles cultureel noodzakelijk. Na enig doorvragen blijkt dat voor hen Roemenië een onbekend gebied is en zijn blijven steken in het beeld dat we jaren geleden kregen aangereikt via de media. Kortom voor hen een blinde vlek waar alleen volksdansen plaatsvinden, schande! Culturele uitwisseling helpt ons juist om onze vastgeroeste patronen te doorbreken en te leren van de verschillen die er zijn zonder meteen door niet weten te oordelen. Roemenië en de Roemeen hebben een enorm potentieel. Natuurlijk, door het isolement waarin het land verkeerde zijn ze nog niet altijd even handig om dit potentieel te laten zien en te organiseren maar het is er zeer zeker. Op het moment dat zij hun culturele identiteit versterken zijn zij sterke partners van wie ook wij kunnen leren. Voor de ondernemer zou dit de mogelijkheid scheppen een andere kijk op ondernemerschap en de waarde en betekenis van sponsoring te verkrijgen. Het zicht op de grotere verbanden kan de mogelijkheid op succes vergroten.

Grotere verbanden, nog een parallel tussen bedrijf en orkestEen leuk inhoudelijk voorbeeld: Een orkest bestaat uit individuele professionals die zich gezamenlijk inzetten voor een gemeenschappelijk doel. De dirigent heeft de visie en het geheel in handen en weet het beste uit zijn musici te voorschijn te halen zodat een ieder zijn maximum kan geven aan het geheel. De dirigent is inspirator, hij motiveert en geeft leiding en helderheid. Hij heeft het overzicht en kijkt vooruit om het klankbeeld te proportioneren. Zou de dirigent zich bezighouden met de structuur van het orkest dan zouden het eindeloze repetities worden zonder het gestelde doel te bereiken. Elk orkestlid beheerst zijn instrument vele malen beter dan de dirigent die het echt niet in zijn hoofd haalt om een violist te vertellen hoe hij zijn viool moet vasthouden. Wel kent hij de vele mogelijkheden van het instrument en speeltechnieken, hij hoeft deze slechts te vragen en het wordt direct verwezenlijkt wanneer hij de violist kan overtuigen.

Hetzelfde gaat op voor opvattingen omtrent een uit te voeren werk. Elke individuele speler heeft een eigen opvatting hoe het zou moeten zijn. De dirigent weet zodanig te inspireren zodat zijn visie wordt gevolgd zonder die van het individu te gaan afkeuren. Het komt dus hier op neer dat de dirigent niet de structuur of het systeem verandert maar de inhoud opnieuw weet te stroomlijnen. Ook is het boeiend met verschillende orkesten te werken.

Wanneer ik voor een uiterst gedisciplineerd Duits orkest sta heb ik een andere communicatie nodig dan bij een Roemeens orkest waar discipline geen prioriteit heeft. Beide orkesten zijn professioneel en kunnen gelijke resultaten behalen. Houd ik vast aan een eigen werkwijze dan zou ofwel het Duitse orkest of het Roemeense orkest stuurloos zijn en matig presteren. De dirigent (manager) moet een communicatie en flexibiliteit ontwikkelen zodat hij bij beide partijen zijn visie gerealiseerd krijgt. Ik denk dat het gemeenschappelijk belang van ondernemer en dirigent bekend in de oren klinkt. Gaat hij met zijn eigen aannames en opvattingen naar een andere cultuur dan zet hij zichzelf een voet dwars.

Door zich af te stemmen op de andere cultuur door middel van pacing en leading zal hij snel tot betere communicatie, begrip en resultaten komen. Fantastisch initiatief van de Staatsfilharmonie Banatul Timisoara Op 4 juni jl. vond een wel heel bijzonder concert plaats ter gelegenheid van het 50 jarig bestaan van een wegenbouwbedrijf. In de openlucht op het fabrieksterrein vond een concert plaats waarbij klassieke muziek en wegenbouw hand in hand gingen.

Tijdens de triomfmars uit de finale van de tweede acte Aïda, waarbij in de gebruikelijke versie de veroverde rijkdommen worden getoond, presenteerden nu de werknemers kruiwagens, super moderne machinerie en de nieuwste vrachtauto’s. Tijdens het Slavenkoor uit Nabucco werd op een bijzonder humoristische wijze door dezelfde werknemers van het bedrijf uitgebeeld hoe zij slavenarbeid zien. De Pickhammerpolka van Strauss werd met begeleiding van luchthamers uitgevoerd tot grote hilariteit van het publiek. Het geheel was een imposant gebeuren met meer dan 5.000 enthousiaste toeschouwers. Het was een eer voor mij als Nederlandse dirigent dit bijzondere concert te dirigeren. Voor het bedrijf eveneens een enorm succes omdat het hele programma werd opgenomen en uitgezonden door de Roemeense televisie in aanwezigheid van tal van hoogwaardigheidsbekleders waaronder Ioan Holländer, intendant/directeur van de Weense Staatsopera, die zijn waardering uitsprak. Het geheel was een idee en initiatief van Ioan Garboni, directeur van de Staatsfilharmonie Banatul.

Cadenza European Art Productions organiseert dit jaar een groot aantal kerstconcerten in Nederland met dit top koor en orkest. Alleen al inAmsterdam zullen 4 concerten plaatsvinden in de Westerkerk in samenwerking met EJB entertainment. In maart 2010 volgen 9 uitvoeringen van de Matthäus passion van J.S. Bach verdeeld door het land. Wij zullen u tijdig informeren over kaartverkoop en exacte locaties. Als zichzelf bedruipende onderneming werkt Cadenza hard aan de verbreiding van de kwaliteiten en cultuur van dit Roemeens orkest. Ook China heeft interesse en verheugt zich op een 8-tal concerten georganiseerd door Cadenza in o.a. Shanghai. Ik zou het bijzonder vinden met ondernemers en bedrijven van gedachten te kunnen wisselen over mogelijkheden tot samenwerking en sta open voor nieuwe en aanvullende ideeën van jullie kant.

U kunt ons vinden op:www.candenza-productions.nl

Ons e-mailadres is:rj@cadenza-productions.nl

Tekst: Raymond Janssen

Dit artikel is verschenen in Roemenië Magazine editie 9. Bezoek de website van de uitgever DRN